Erişilebilirlik

Sıkça Sorulan Sorular

A. Arşiv hizmetleri ve sorumluluklar

Soru 1: Kurum Arşivi nedir? Kurum Arşivi hangi birimleri kapsar?

Cevap: Kurum Arşivi, Üniversitenin akademik ve idari birimlerinde bulunan, saklama planına göre Kurum Arşivine devredilmesi gereken belgelerin muhafaza edildiği ve merkezi arşiv hizmetlerinin yürütüldüğü arşivdir. Üniversitenin tüm akademik ve idari birimlerini kapsar.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 1, 5 ve 6.
Soru 2: Birim Arşivi nedir? Hangi belgeler birim arşivinde muhafaza edilir?

Cevap: Birim Arşivi, Üniversitenin akademik ve idari birimleri tarafından üretilen veya temin edilen belgelerin, ilgili saklama planı ve yürütülen hizmetin gereklilikleri doğrultusunda muhafaza edildiği arşivdir. Birimler, görevleriyle ilgili belgeleri düzenli şekilde dosyalamak, korumak ve saklama sürelerini takip etmekle sorumludur.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 4, 5 ve 6.
Soru 3: Birim Belge Yöneticisi (Birim Arşiv Sorumlusu) kimdir? Görevleri nelerdir?

Cevap: Birim Belge Yöneticisi, birim arşivindeki belgelerin düzenlenmesi, muhafazası, dosyalama düzeninin sağlanması, uygunluk kontrolü ve Kurum Arşivine devir hazırlıklarının yürütülmesi amacıyla birim amiri tarafından görevlendirilen personeldir. Her akademik ve idari birimde en az bir personel bu görev için görevlendirilmeli ve görevlendirme Arşiv Hizmetleri Şube Müdürlüğüne bildirilmelidir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 5.
Soru 4: Birim arşivlerinin düzenli tutulmasından kim sorumludur?

Cevap: Birim arşivleri, ilgili birim amirlerinin denetiminde Birim Belge Yöneticileri tarafından yürütülür. Birim personeli de kendi görev alanındaki belgelerin doğru dosyalanması, ekleriyle birlikte muhafaza edilmesi ve ilgili arşiv düzenine uygun şekilde teslim edilmesi süreçlerine katkı sağlamalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 4 ve 5.
Soru 5: Arşivlik belge ile arşiv belgesi arasındaki fark nedir?

Cevap: Arşivlik belge, henüz arşiv belgesi niteliğini kazanmamış olmakla birlikte saklanması gereken veya hizmetin yürütülmesi açısından işlevini sürdüren belgedir. Arşiv belgesi ise işlem süreci tamamlanmış, saklama planı ve ilgili mevzuat kapsamında arşiv değeri taşıyan ve muhafaza edilmesi gereken belgedir. Belgenin hangi grupta değerlendirileceği belirlenirken belgenin niteliği, kullanım durumu, saklama planı ve yürürlükteki mevzuat birlikte dikkate alınmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 3; Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, Madde 4.

B. Dosyalama ve belge düzeni

Soru 6: Üniversitede belgeler hangi dosya planına göre dosyalanmalıdır?

Cevap: Belgeler, Yükseköğretim Üst Kuruluşları ve Yükseköğretim Kurumları Saklama Süreli Standart Dosya Planı ile Üniversitenin Kurumsal Standart Dosya Planı esas alınarak dosyalanmalıdır. Belgeyle ilgili faaliyet veya işlemi doğru tanımlayan dosya kodu kullanılmalı, konu bütünlüğü korunmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 2 ve 6; Birim Arşiv İşlemleri Kılavuzu, Bölüm 4.
Soru 7: Dosya ve klasörler hazırlanırken nelere dikkat edilmelidir?

Cevap: Dosya ve klasörler hazırlanırken belgelerin doğru dosya koduyla ilişkilendirilmesine, aynı işleme ait belgelerin bir arada tutulmasına, eklerin eksiksiz olmasına, dosya ve klasör etiketlerinin doğru düzenlenmesine ve içerik listelerinin hazırlanmasına dikkat edilmelidir. Belgelerin gerektiğinde kolayca bulunabilmesi için dosyalama düzeni korunmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Birim Arşiv İşlemleri Kılavuzu, Bölüm 4; Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 12.
Soru 8: Dosya/Klasör İçerik Listesi nedir? Hangi durumlarda hazırlanmalıdır?

Cevap: Dosya/Klasör İçerik Listesi, bir dosya veya klasörde bulunan belgelerin tanımlanmasını ve içeriklerinin kontrol edilmesini sağlayan listedir. Kurum Arşivine devredilen veya imha işlemine konu olan her klasör için ilgili liste eksiksiz hazırlanmalı ve klasörün önüne eklenmelidir.

İlgili kaynak/bağlantı: İlgili form: FRM-0987 Dosya/Klasör İçerik Listesi – Üniversite formlar sayfası.
Kaynak: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 12.
Soru 9: Dosya ve klasör etiketleri nasıl hazırlanmalıdır?

Cevap: Dosya ve klasör etiketleri, Üniversitenin belirlediği standartlara uygun olarak hazırlanmalıdır. Etiketlerde dosya kodu, konu, yıl ve ilgili birimi tanımlayan gerekli bilgiler doğru şekilde yer almalıdır. Etiketleme işlemlerinde Üniversitenin güncel dosya etiketi formları ve Birim Arşiv İşlemleri Kılavuzu esas alınmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Birim Arşiv İşlemleri Kılavuzu, Bölüm 5 – İlgili dokümanlar.
Soru 10: Belgelerin saklama süreleri nasıl belirlenir?

Cevap: Belgelerin saklama süreleri, ilgili mevzuat ve Yükseköğretim Üst Kuruluşları ve Yükseköğretim Kurumları Saklama Süreli Standart Dosya Planı hükümlerine göre belirlenir. Birimler, dosya kodlarına karşılık gelen saklama sürelerini dikkate almalı; saklama süresi dolmadan belgeyi imha etmemeli ve Kurum Arşivine devir gerekliliğini buna göre değerlendirmelidir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 6, 10 ve 11.

C. Birim arşivinden Kurum Arşivine devir

Soru 11: Birim arşivindeki dosyalar Kurum Arşivine gönderilmeden önce hangi işlemler yapılmalıdır?

Cevap: Önceki yıla ait dosya ve klasörler her yıl ocak ayı içerisinde uygunluk kontrolünden geçirilmelidir. Dosya kodları, belgelerin ekleri, klasör etiketleri ve içerik listeleri kontrol edilmeli; saklama planına göre Kurum Arşivine devredilmesi gereken dosyalar belirlenerek devir belgeleri hazırlanmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 6 ve 10; Birim Arşiv İşlemleri Kılavuzu, Bölüm 4.
Soru 12: Belgeler Kurum Arşivine ne zaman devredilir?

Cevap: Üniversitemiz Arşiv Yönergesine göre önceki yıla ait dosya ve klasörlerin uygunluk kontrolü ocak ayında yapılır ve çalışmaların şubat ayı sonuna kadar tamamlanması öngörülür. Hazırlanan standart formların takvim yılının ilk üç ayı içerisinde eksiksiz şekilde Genel Sekreterliğe gönderilerek Kurum Arşivine devir işlemlerinin yürütülmesi gerekir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 6.
Soru 13: Kurum Arşivine belge devrinde hangi formlar kullanılır?

Cevap: Kurum Arşivine devredilecek dosya ve klasörler için FRM-0986 Arşiv Belgesi Devir Teslim ve Envanter Formu düzenlenir. Devredilecek her klasör için FRM-0987 Dosya/Klasör İçerik Listesi eksiksiz hazırlanır. Formların güncel sürümleri kullanılmalı ve devir dosyası gerekli bilgiler tamamlanarak gönderilmelidir.

İlgili kaynak/bağlantı: İlgili formlar:
• FRM-0986 Arşiv Belgesi Devir Teslim ve Envanter Formu
• FRM-0987 Dosya/Klasör İçerik Listesi
Kaynak: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 12; Birim Arşiv İşlemleri Kılavuzu, Bölüm 5.
Soru 14: Kurum Arşivine devir sırasında dosya ve klasörlerde eksiklik tespit edilirse ne yapılmalıdır?

Cevap: Devir öncesi yapılan uygunluk kontrolünde eksik belge, ek, hatalı dosya kodu, yanlış etiket veya içerik listesi eksikliği tespit edilirse ilgili eksiklikler giderilmelidir. Dosya ve klasörler, gerekli düzenlemeler tamamlandıktan ve devir belgeleri eksiksiz hâle getirildikten sonra Kurum Arşivine gönderilmelidir.

İlgili kaynak/bağlantı: Birim Arşiv İşlemleri Kılavuzu, Bölüm 4; Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 6 ve 12.
Soru 15: Saklama süresi dolan dosyaların tamamı doğrudan imha edilir mi?

Cevap: Hayır. Saklama süresinin dolması, birim tarafından doğrudan imha yapılabileceği anlamına gelmez. Dosyalar, ilgili saklama planı ve arşiv mevzuatı kapsamında değerlendirilmek üzere Kurum Arşivine devredilir. İmha edilip edilmeyeceği yetkili Ayıklama ve İmha Komisyonunun değerlendirmesi ve gerekli onay süreçleri sonucunda belirlenir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 10, 11 ve 12.

D. Belge talebi, erişim ve gizlilik

Soru 16: Kurum Arşivinden belge nasıl talep edilir?

Cevap: Kurum Arşivinden belge talebi, Üniversitenin belirlediği usule göre FRM-0985 Belge/Dosya İstek Formu ile gerçekleştirilir. Talep edilen belgenin tanımlayıcı bilgilerinin eksiksiz belirtilmesi gerekir. Karşılanan talepler kayıt ve zimmet usulleri çerçevesinde yürütülür.

İlgili kaynak/bağlantı: İlgili form: FRM-0985 Belge/Dosya İstek Formu – Üniversite formlar sayfası.
Kaynak: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 8.
Soru 17: Kurum Arşivinden alınan belgeler nasıl iade edilir?

Cevap: Arşivden talep edilen ve inceleme amacıyla teslim edilen belgeler, teslim ve zimmet kayıtları takip edilerek ilgili arşiv birimine iade edilmelidir. Belgenin kaybolmasını, zarar görmesini veya yetkisiz kişilerin eline geçmesini önlemek için teslim ve iade sürecinde kayıt düzeni korunmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 8.
Soru 18: Arşiv belgesinin aslı Kurum Arşivinden dışarıya verilebilir mi?

Cevap: Arşiv belgesi niteliğindeki belgelerin asılları, kural olarak arşivden dışarıya verilmez. Bir hakkın korunması, ispatı veya bir hizmetin görülmesi gibi gerekli durumlarda mevzuata uygun örnekler verilebilir ya da yetkili kişilerce yerinde inceleme yapılabilir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 8.
Soru 19: Gizlilik dereceli arşiv belgeleri nasıl muhafaza edilmelidir?

Cevap: Gizlilik dereceli belgeler, gizlilik dereceleri ve erişim yetkileri dikkate alınarak muhafaza edilmelidir. Bu belgelerin yetkisiz kişilerce görülmesi veya kullanılmasını önlemek amacıyla gerekli erişim kısıtlamaları uygulanmalı; gizlilik dereceli evrak bulunan klasör ve kutular uygun şekilde işaretlenerek güvenli alanlarda saklanmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 7.
Soru 20: Gizlilik derecesi bulunan bir belgenin gizliliği nasıl kaldırılır?

Cevap: İşlem gördüğü dönemde gizli kabul edilen ve bu özelliğini koruyan arşiv belgelerinin gizliliğinin kaldırılması, ilgili birimin görüşü alındıktan sonra Üniversite Arşiv Yönergesinde belirtilen yetkili tarafından karara bağlanır. Gizliliği kaldırılan belgelere bu durumu gösteren tarih ve karar bilgisi işlenir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 7.

E. Ayıklama ve imha işlemleri

Soru 21: Birim arşivlerinde imha işlemi yapılabilir mi?

Cevap: Hayır. Birim arşivlerinde ve diğer birim alanlarında imha işlemi yapılamaz. Saklama süresi dolan veya imha edilmesi gerektiği düşünülen dosya ve klasörler Kurum Arşivine devredilir. İmha işlemi, yetkili Ayıklama ve İmha Komisyonunun kararı ve gerekli onay süreçleri doğrultusunda yürütülür.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 10 ve 12.
Soru 22: Ayıklama ve İmha Komisyonu nasıl oluşturulur ve ne zaman çalışmaya başlar?

Cevap: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesine göre Kurum Arşivinde yapılacak ayıklama ve imha işlemleri için beş kişilik komisyon oluşturulur. Komisyon her yıl mart ayının başında çalışmaya başlar, üye tam sayısıyla toplanır ve kararlarını oy çokluğuyla alır. Tereddüt hâlinde belgelerin saklanmasına karar verilmiş sayılır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 9.
Soru 23: Hangi belgeler ayıklama ve imha işlemine tabi tutulamaz?

Cevap: Cari işlemlerde fiilen rolü bulunan, saklama süresini tamamlamamış veya herhangi bir davaya konu olan belgeler ayıklama ve imha işlemine tabi tutulamaz. Dava konusu belgeler, dava sonuçlansa bile konu ortadan kalkıncaya kadar ilgili kısıtlamalar dikkate alınarak muhafaza edilmelidir. Ayrıca saklanması gereken arşiv belgeleri, ilgili mevzuat ve saklama planı hükümleri çerçevesinde korunmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 11.
Soru 24: İmha işlemi hangi aşamalardan sonra kesinleşir?

Cevap: İmha edilmesi önerilen dosya ve klasörler için İmha Listesi hazırlanır. Liste Ayıklama ve İmha Komisyonu tarafından değerlendirilir ve gerekli tutanaklar düzenlenir. Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesine göre imha listeleri ve imha işlemi Devlet Arşivleri Başkanlığının uygun görüşü alındıktan sonra Rektör onayı ile kesinleşir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 12.
Soru 25: İmha edilecek belgeler nasıl imha edilir ve imha kayıtları ne kadar süre saklanır?

Cevap: İmhasına usulüne uygun şekilde karar verilen belgeler, başkaları tarafından görülüp okunması mümkün olmayacak şekilde parçalanarak geri dönüşümde değerlendirilir. İmha listeleri, imha tutanakları ve bunlarla ilgili diğer belgeler on yıl süreyle muhafaza edilir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 12.

F. Arşiv mekânları ve elektronik belgeler

Soru 26: Arşiv mekânlarının düzenlenmesinde hangi standart ve esaslar dikkate alınmalıdır?

Cevap: Arşiv mekânlarının oluşturulması, fonksiyonel bölümlere ayrılması ve donatılmasında yürürlükteki ilgili standartlar ve mevzuat esas alınmalıdır. Üniversite Arşiv Yönergesinde TS 13212 standardına atıf yapılmaktadır. Ancak yüklenen Arşiv Mekânlarının Düzenlenmesi Rehberinde bu standardın iptal edilerek yerine TS ISO 11799 standardının kabul edildiği belirtilmektedir. Bu nedenle uygulamada kullanılacak standardın güncel durumu teyit edilmelidir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 4 ve 14; Arşiv Mekânlarının Düzenlenmesi Rehberi.
Soru 27: Arşiv mekânı seçilirken hangi risklere dikkat edilmelidir?

Cevap: Arşiv depoları su baskını riski taşıyan veya tesisat borularının geçtiği alanlarda oluşturulmamalıdır. Belgelerin korunması için yangın, rutubet, sıcaklık değişimleri, zararlı canlılar, yetkisiz erişim ve diğer fiziksel riskler değerlendirilmelidir. Depolama alanları belgelerin güvenli ve düzenli biçimde muhafazasına uygun olmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 4; Arşiv Mekânlarının Düzenlenmesi Rehberi.
Soru 28: Arşivlerde sıcaklık, nem, havalandırma ve raf düzeni neden önemlidir?

Cevap: Uygun sıcaklık ve nem koşulları, havalandırma ve doğru raf düzeni belgelerin fiziksel bütünlüğünün korunmasına yardımcı olur. Arşiv mekânlarında uygun iklimlendirme koşulları kesintisiz sağlanmalı; depolama alanları belgelerin zarar görmesini önleyecek ve güvenli erişimi destekleyecek şekilde düzenlenmelidir.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 4; TS 13212 Arşiv Mekânlarının Düzenlenmesi Standardı ve yüklenen Arşiv Mekânlarının Düzenlenmesi Rehberi.
Soru 29: Elektronik belgelerin arşivlenmesinde nelere dikkat edilmelidir?

Cevap: Elektronik belgeler, fiziksel belgeler gibi kayıt altına alınmalı, uygun dosya planıyla ilişkilendirilmeli ve yetkisiz erişime karşı korunmalıdır. Belgenin içeriği, üstverileri ve bütünlüğü korunmalı; elektronik belgelerin saklanması ve gerektiğinde erişilebilir olması için ilgili dijitalleştirme düzenlemeleri ile elektronik belge yönetimi kuralları uygulanmalıdır.

İlgili kaynak/bağlantı: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 1–3; Arşivlerde Gerçekleştirilecek Dijitalleştirme Faaliyetlerine Yönelik Usul ve Esaslar.

G. Formlar ve iletişim

Soru 30: Arşiv işlemleriyle ilgili formlara ve uygulama esaslarına nereden ulaşılabilir?

Cevap: Arşiv işlemlerinde kullanılan güncel standart formlar, Birim Arşiv İşlemleri Kılavuzu ve ilgili uygulama dokümanları takip edilmelidir. Üniversitenin yayımladığı formlar arasında FRM-0985 Belge/Dosya İstek Formu, FRM-0986 Arşiv Belgesi Devir Teslim ve Envanter Formu ve FRM-0987 Dosya/Klasör İçerik Listesi bulunmaktadır. Arşiv işlemleriyle ilgili tereddütlerde Arşiv Hizmetleri Şube Müdürlüğü ile iletişime geçilebilir.

İlgili kaynak/bağlantı: İlgili bağlantı: Bartın Üniversitesi Kalite Koordinatörlüğü – Formlar.
Kaynak: Bartın Üniversitesi Arşiv Yönergesi, Madde 5 ve 13; Birim Arşiv İşlemleri Kılavuzu, Bölüm 5.